Nekrologo Vaś I Prof. Dr. Rita Süssmuth
Bare dukhasa das laćhes e Prof. Dr. Rita Süssmuth, jekh bisterdo maripe vaś e hakaja e Sintonge thaj e Rromenqe. Bizo lakoro dedikeripe, e civilno hakajengo situacia akala nacionalno minoriteteski na ka ovel odova so si avdive.
E Rita Süßmuth las o maj baro pindjaripe anda but thana anda pesko politicno aktivismo thaj anda pesko areslipe ando samhället. Voj sajekh sas brigaki pal-o laćhipen e manuśenqo save sas sistematikanes bi-laćhe, maśkar lende, ande partikularno, e Sinte thaj e Rroma. Voj khelilo pionirsko rola ano maripe mamuj o AIDS thaj vash e gender egaliteto ano societeto, ano butjako than thaj politika.
Opral pe 50 bersh, e Profesorka Dr. Rita Süssmuth zhutisardas amen ande sa e butya, so si pa le Sinti thaj le Rroma. Voj marda pes pašal o Centralno Konsilo e Germanikane Sintengo thaj Rromengo, marda pes e Sintenge thaj e Rromenđe hakaja, thaj avilo amenca ko maripe mamuj sa e forme e rasizmosko. Lako angažmano sar aktivno membrura andar o bordo katar e Fondacija Hildegard Lagrenne, savi promovirinel edukacija, inkluzija, thaj jekhutni participacija pala e Sinti thaj e Rroma, meril specialno vakeribe. De katar o 2015-to berś, lako kamipen thaj integriteto kerde but o barjaripe e fundaciaqo.
Sar Ministrika vash e Familijake butja pe kodi vrama, voj suportirisardas e Dokumentacijako thaj Kulturako Centro vash e Sinti thaj e Roma ando Heidelberg thaj kerdas advokacija vash e pindjaripe thaj promocija e minoritetosko. Dži akana, voj kerdas buti ande verver bordura thaj sar konsilieri e Sintonge thaj e Romenge, reprezentindoj lengere hakaja thaj interesura.
Maj dur, voj sas involvirime vi pe federalno nivelo te promovirinel egaliteto vash e Sinti thaj e Roma, maj palunes ko kidipe e federalno asocijaciengo vash e Sinti thaj e Roma ando Berlin ko 12 Juli 2023, kote so voj diskutirisarda e ključne punktura kotar jekh themsko kontrakto maškar o federalno gavermento thaj o minoriteto.
Sar mulo e Rita Süssmuth, amen xasardam ekh ćaćutno thaj loyalno partneri thaj jekh kotar e majzurale stolpura kotar o Sinti thaj Romano civilno hakajengo miškipe so varekana sine amen. Amen rodas o xasaripe jekhe zurale thaj bi-pokinipnaske džuvljiako savo sas dino čast pala lake kontribucije e Sinti thaj Romane Kulturake thaj Honorarno Awardosa, prezentirime katar o Daniel Strauß ko 20. septembro 2017-to berš.
Amen sam but dukhade katar o meripe kadale śukar źuvlikane. Numa amen sam vi sigurime kaj voj si sekurno thaj sekurno kote so lako patjavipe ingerda la. O numero kodolenge save xasarde lako kuražo si bi ginavdo. Amen sam bahtale kaj samas te ulavas jekh drom laça, jekh drom e nadeźaqo thaj e patǐvipnasqo, jekh drom savo putardăs e perspektìve thaj e vizie vaś o avutnipe, sosqe źanas ke palal amari minoritèta tordǒl jekh zuralo indivìduo. Voj si modelo amenge savorenge thaj ka ovel sajekh lačhe bisterdi.
Sas ćaćutne kondolèncie
Alexander Diepold
Direktori e Hildegard Lagrenne Fondaciako